آدم از دو بعد تشكیل شده، جسم و روح. خداوند نخست جسم او را آفرید، سپس روح منسوب خود را در او دمید، و به صورت

كامل او را زنده ساخت.

از آیات مختلف قرآن و تعبیرات گوناگونى كه درباره چگونگى آفرینش انسان آمده به خوبى استفاده مىشود كه انسان در آغاز،

خاك بوده است،[5] سپس با آب آمیخته شده است و به صورت گِل درآمده است،[6] و بعد به گل بدبو (لجن) تبدیل شده،[7]

سپس حالت چسبندگى پیدا كرده،[8] سپس به حالت خشكیده درآمده و هم چون سفال گردیده است.[9]

فاصله زمانى این مراحل كه چند سال طول كشیده، روشن نیست.

این قسمت نشان دهنده مراحل تشكیل جسم آدم است، كه همچنان تكمیل شد تا به صورت یك جسد كامل درآمد.

در كتاب ادریس[10] آمده: روزى حضرت ادریس پیامبر، به یاران خود رو كرد و گفت: روزى فرزندان آدم در محضر او پیرامون بهترین

مخلوقات خدا به گفتگو پرداختند، بعضى گفتند: او پدر ما آدم - علیه السلام - است، چرا كه خداوند او را با دست مرحمت خود

آفرید، و روح منسوب به خود را در او دمید، و به فرمان او، فرشتگان به عنوان تجلیل از مقام آدم - علیه السلام -، او را سجده

كردند، و آدم را معلم فرشتگان خواند، و او را خلیفه خود در زمین قرار داد، و اطاعت او را بر مردم واجب نمود.

جمعى گفتند: نه بلكه بهترین مخلوق خدا فرشتگانند كه هرگز نافرمانى از خدا نمىكنند، و همواره در اطاعت خدا به سر

مىبرند، در حالى كه حضرت آدم - علیه السلام - و همسرش بر اثر ترك اَوْلى از بهشت اخراج شدند، گر چه خداوند توبه آنها را

پذیرفت و آنان را هدایت كرد، و به ایشان و فرزندان با ایمانشان وعده بهشت داد.

گروه سوم گفتند: بهترین خلق خدا جبرئیل است كه در درگاه خدا امین وحى مىباشد. گروه دیگر سخن دیگر گفتند. گفتگو به

درازا كشید تا این كه حضرت آدم - علیه السلام - در آن مجلس حاضر شد و پس از اطلاع از ماجرا، چنین فرمود:

اى فرزندانم! آن طور كه شما فكر مىكنید نادرست است. هنگامى كه خداوند مرا آفرید و روحش را در من دمید، بلند شده و

نشستم. همین طور كه به عرش خدا مىنگریستم، ناگهان پنج نور بسیار درخشان را دیدم. غرق در پرتو انوار آنها شدم و از

خداوند پرسیدم این پنج نور كیستند؟ خداوند فرمود: «این پنج نور، نورهاى اشرف مخلوقات، بابها و واسطههاى رحمت من

هستند، اگر آنها نبودند تو و آسمان و زمین و بهشت و دوزخ و خورشید و ماه را نمىآفریدم.»

پرسیدم: خدایا نام اینها چیست؟ فرمود: به عرش بنگر. وقتى به عرش نگاه كردم، این نامها را مشاهده نمودم: «بارقلیطا، ایلیا،

طیطه، شَبَر، شُبَیر» (كه به زبان سریانى است، یعنى محمد، على، فاطمه، حسن و حسین - علیهم السلام -) بنابراین برترین

مخلوقات این پنج تن هستند.[11]

________________________________

[5] حج، 5.

[6] انعام، 2.

[7] حجر، 28.

[8] صافات، 11.

[9] الرحمن، 14.

[10] كتاب ادریس در سال 1895 میلادى در لندن به زبان سریانى چاپ شده است و روایت فوق در صفحه 514 و 515 آن آمده است.

[11] على و الحاكمون، تألیف استاد دكتر محمد صادقى، ص 53.